Hafmans (RIBW): “Indiceer psychiatrische patiënt nauwkeuriger”.
‘Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) moet de groep psychiatrische cliënten anders indelen’, zegt Thea Hafmans, bestuurder van RIBW Nijmegen & Rivierenland. Gebeurt dit niet, dan gaan de kosten in de psychiatrische zorg alleen maar omhoog.
Volgens Thea Hafmans is de huidige manier van indiceren ontoereikend. Alle mensen met een psychiatrische ziekte worden nu ingedeeld in dezelfde categorie binnen het CIZ en krijgen een psychiatrische Awbz-indicatie. Dat zou volgens haar moeten veranderen. ‘Er is niet één type psychiatrisch patiënt’, vindt Hafmans. Zij is voorstander van een driedeling, waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen het type aandoening, de duur en de behandeling.

Beschuttingsgroep
‘Binnen RIBW Nijmegen & Rivierenland instelling maken wij onderscheid tussen de beschuttingsgroep, de structuurgroep en de omgevingsgroep. Cliënten uit de eerste groep hebben een psychotische stoornis en zijn geneigd zich terug te trekken. De begeleiding bestaat vooral uit het bieden van begeleiding en bescherming op alle levensdomeinen. In tegenstelling tot de structuurgroep, waar stoornissen in het autistisch spectrum en niet aangeboren hersenletsel (NAH) onder vallen. Hier is structuur bieden weer erg belangrijk. In de omgevingsgroep horen mensen met een persoonlijkheidsstoornis, waarbij de aandacht ligt op zelfredzaamheid en participeren.’

Hoge indicatie
Met deze nieuwe indeling is er veel meer aandacht voor de specifieke kenmerken van psychiatrische cliënten. En is vrij nauwkeurig te bepalen wat er aan preventie, hulp en begeleiding nodig is, vindt Hafmans. En daardoor is de indicatie ook nauwkeuriger. ‘Nu wordt iedereen over één kam geschoren. Wat we nu zien is dat het CIZ pas een hoge indicatie geeft als er sprake is van (dreigende) overlast. Vooral de groep mensen met een psychotische stoornis die geen overlast veroorzaakt, krijgt vaak een lage indicatie, terwijl tijdig ingrijpen hier zo belangrijk is. Doe je dat niet, dan bestaat het risico dat de situatie escaleert, met alle gevolgen van dien.’

Lichte zorg
Bestuurder Hafmans heeft het ministerie van VWS bijna zover dat zij deze driedeling landelijk in wil gaan voeren. Het probleem zit nog in terminologie voor de omgevingsgroep. ‘Het ministerie van VWS heeft hier de term ‘lichte zorg’ van gemaakt en dat vind ik een rare benaming. Want binnen elke groep zitten zowel cliënten met lichte en zware problematiek.’ De gesprekken hierover lopen nog.

Niet in Wmo
Met de nieuwe indeling hoopt Hafmans ook dat de politiek inziet, dat de beschuttingsgroep niet thuishoort in de Wmo die uitgevoerd wordt door de gemeente. ‘Vanaf 2014 valt de groep ambulante psychiatrisch cliënten onder deze wet. Dat is zorgelijk want het uitgangspunt van de Wmo is dat mensen zelfredzaam zijn en initiatief nemen. Dat kun je van psychotische mensen niet verwachten. Uit een onderzoek door het Sociaal en Cultureel Planbureau Op weg met de Wmo, evaluatie van de Wmo 2007-2009, blijkt dat de wet met name voor mensen met een psychiatrische ziekte minder goed uitpakt.

Kostenbesparend
Hafmans pleit er dan ook voor dat zorgverzekeraars de verantwoordelijkheid voor de behandeling van deze groep cliënten op zich nemen. ‘Dit zal niet alleen een positief effect hebben voor de patiënt maar op termijn ook kostenbesparend zijn.’ Hafmans wil hierover in overleg met gemeenten, zorgaanbieders en zorgkantoren. (MV)
© Psy 21-11-2011